Bonzai ve Zararları Nedir? yangın kapısı eskişehir vinç renkli saç boyası sinema

Sis Zerreciklerinden Su Toplama

ibrahim fırat | Cumartesi, Mayıs 14, 2016 | 0 yorum

Çöller, enteresan özelliklerle donatılmış canlılara ev sahipliği yapar. Çöl bitkilerinden kaktüse, tüycük şekilli dikenciklerle su depolama sistemi yerleştirildiği gibi, çöllerde yaşayan böceklere de ihtiyaçları olan suyu, sisteki su zerrelerinden temin etme sistemleri bahşedilmiştir.

Çok az yağış alan Namib Çölü'nde (Namibya) yaşayan canlılar, Atlantik Okyanusu'ndan gelen 1-40 mikron çaplı sis damlacıklarından istifade ederek hayatlarını devam ettirir. Namib Çölü'nde, 18 yıl süren şiddetli kuraklık döneminde, sisten su toplayabilen ve toplayamayan böcek türleri üzerinde yapılan araştırmalar, su toplayabilme mekanizmalarının hayatî önemini ortaya çıkarmıştır. Daha sonraki araştırma ve çalışmalar da, kuraklığa çare olabilecek su toplama sistemlerinin geliştirilmesine vesile olmuştur.

Sis Zerreciklerinden Su Toplama


Bu tür su toplayabilme mekanizmalarıyla sisten istifade eden böcek türlerinden biri Stenocara gracilipes'tir. Böceğin sırt ve kanat yüzeylerinde 100-500 mikron çapında, aralarında 500-1.500 mikronluk mesafeler bulunan mikrotepecikler yaratılmıştır. Bu tepecikler cam gibi pürüzsüz ve hidrofilik (suyu seven) özelliktedir. Tepeciklerin etrafındaki çukurluklar ise, teflon gibi hidrofobik (suyu iten) özellikteki mumsu bir madde ile kaplıdır. Böcek, sis zamanında rüzgâra karşı 45 derecelik açıyla baş aşağı durur. Sırt ve kanatlara çarpan su molekülleri, suyu iten çukurlar tarafından tepeciklere yönlendirilir ve su, hidrofilik tepeciklerde toplanır. Mikronik damlacıklar birikerek yaklaşık 5 mm çap oluşana kadar büyür. Rüzgârın gücü, suyun elektrostatik çekim kuvvetini geçene kadar su zerrelerinin birikmesi devam eder. Sonrasında büyüyen ve ağırlaşan damla, tepeden yuvarlanır ve böceğin ağzına doğru kayar.

Sadece Namib Çölü çevre şartlarında yaşayabilen bu böceğin sırt ve kanat yüzeylerindeki mikroyapılar, hidrofilik ve hidrofobik malzemeler kullanılarak yapılan teknolojik tasarımlara ilham kaynağı olmuştur. Özellikle, ilâve enerji harcamadan sadece yapı malzemesinin stratejik kullanımı ile havadan su toplayabilen üniteler geliştirilmesinin yolu açılmıştır. Oxford Üniversitesi'nden Zoolog Andrew Parker, bu böceğin su toplama mekanizmasını taklit ederek geliştirilen çadır kaplamaları ve çatı kiremitleriyle, çöllerde, düşük maliyetle içme ve sulama suyu elde edilebileceğini açıklamıştır. Bir nanoteknoloji şirketi, bu sistemi modelleyerek çöl ortamlarında, kendi suyunu havadan toplayan su şişeleri, çadır ve çatı sistemleri gibi ürünler tasarlamıştır. Bu şişelerde çevre şartlarına bağlı olarak saatte yarım litre ile 3 litre arasında su toplanabilecektir. Bu sistemin evlerdeki rutubeti önlemede, askerî operasyonlarda içme suyu temininde ve bitki yetiştirilen özel seralarda kullanılması plânlanmaktadır. Su kıtlığı çekilen bölgelerde su ihtiyacının en az maliyetle karşılanması için çalışmalar yapan ilim insanları, bu sahada başarı sağlanması durumunda ziraî üretimde çok daha büyük hedeflere ulaşılabileceğini ifade etmektedir.

Rice Üniversitesi'nde nanoteknoloji üzerine çalışmalar yapan Şehmus Özden de çöllerde ve kurak alanlarda içme suyu toplayan teknolojik bir ürün geliştirmiştir. Özden ve ekibi, Stenocara böceğinin su toplama mekanizmasını örnek alarak, saç telinin milyonda biri küçüklüğündeki karbon nanotüplerden oluşan bir mekanizma tasarlamıştır. Nanotüp demetinin bir ucunda hidrofilik, diğer ucunda ise, hidrofobik madde kullandıklarını belirten Özden, nanotüp demetini hidrofilik kısmının üst, hidrofobik kısmının da alt tarafa gelecek şekilde dış ortama bıraktıklarında, sistemde dışarıdan enerjiye ihtiyaç duyulmadan su toplanıp tüpler içerisinde depolandığını ifade etmiştir. İhtiyaç duyulduğunda nanotüp demetinin bir sünger gibi sıkılarak, içindeki suyun alınabilmesi ve sistemin defalarca kullanılabilmesi bu ürünün dikkati çeken hususiyetleridir.

Bütün bu teknolojik gelişmeler ışığında, kâinattaki her bir mahlûkun, birçok hikmetle, sonsuz bir ilimle ve hassas ölçülerle yaratılmış olduğunu görüyoruz. Bu konuda bizlere düşen vazife, Musavvir-i Mutlak'ın sunduğu bu tabloları, araştırmacı bir bakışla inceleyip tefekkür edebilmek ve teknoloji dünyasında en güzel şekilde modelleyebilmek olsa gerek.

Yazar: D. Rumeysa Sezginer / Biyoloji - Ekim 2015

KAYNAKLAR

- Mary Seely, Joh R. Henschel and William J. Hamilton III, Long-term Data Show Behavioural Fog Collection Adaptations Determine Namib Desert Beetle Abundance, South African Journal of Science 101, November/ December 2005.

- S.G Naidu, Water balance and osmoregulation in Stenocara gracilipes, a wax-blooming tenebrionid beetle from the Namib Desert, Journal of Insect Physiology Volume 47, Issue 12, December 2001, Pages 1429-1440.

- Bernard Dumpleton, Anne Gatti, Anna Grayson, Derek Hall, Tim Healey, Tim O'Hagan, Peter Leek, John Man, Antony Mason, Geoffrey Sherlock, Keith Spence, Jill Steed, İskelet Sahilleri, Dünya Harikalarını Keşfedin, Readers Digest, Seçilmiş Yayıncılık, 2008.

http://www.sizinti.com.tr/konular/ayrinti/sis-zerreciklerinden-su-toplama-ekim-2015.html



İçeriği Sosyal Ağlarda Paylaşmak için Alttaki Butonları Kullanabilirsiniz


Kategori:

Yazar Hakkında:
!BR@H!M F!R@T Blogumuzda paylaşılan her şey tanıtım amaçlıdır. Telif ihlali olan paylaşımları iletişim kutusundan veya ibo.firat@gmail.com adresinden bize ulaştırabilirsiniz.

0 yorum

Lütfen konuyla alakasız yorumlardan kaçının. Sadece link almak amaçlı ( spam ) yorumlar yazmayınız. ( anında silinir ). Argo, küfür, siyasi vb. içerik barındıran yorumlar yazmayınız.

Not: Yorum yapabilmek için (yorumlama biçiminden) Anonim ( isimsiz olarak ) veya Adı/URL'yi ( Adı ( gerekli ) / URL ( kısmını boş bırakınız ), fonksiyonlarından seçim yaparak yorumlarınızı yazabilirsiniz.

Ancak Google + profili ile yapılan yorumları onaylamıyorum bilginize. Yorum yaparken Adı/URL kısmından yaparsanız sadece isim yazmanız yeterli. Site adresi, URL eklerseniz yorumunuz onaylanmaz.

if